همه چیز در مورد آفت دهان

توسط: | برچسب ها: , , , , , , | نظرات: 0 | شهریور ۷ام, ۱۳۹۹

 

آفت نوعی زخم باز است که در دهان به وجود می آید. این زخم بسیار دردناک است. در بسیاری از افراد مبتلا این زخم عود کننده می باشد و ممکن است مناطق متعددی در دهان را مبتلا کند. میزان شیوع آفت عود کننده از هر زخم دیگر داخل دهان بیشتر است و در ده درصد از جمعیت اتفاق می افتد. میزان شیوع آن در خانم ها بیشتر از آقایان است. حدود سی تا چهل درصد افراد مبتلا سابقه فامیلی بیماری را نشان می دهند.

انواع آفت:

بیماری آفت باتوجه به اندازه زخم ها دسته بندی می شود و شامل انواع زیر می باشد:

نوع کوچک:

 این نوع از آفت خفیف ترین نوع آفت می باشد. از بچگی و نوجوانی در دهان ایجاد می شود و به طور دوره ای در تمام عمر ادامه پیدا می کند.

زخم های این نوع آفت به صورت زخمهای زرد خاکستری کوچک می باشد که با ناحیه ملتهب قرمزی محاصره شده است. در این نوع آفت کل ناحیه زخم و حاشیه قرمز آن کمتر از ۱۰ میلیمتر می باشد. زخم ها فقط در مخاط متحرک دهان مثل گونه و زیر زبان به وجود می آید و مخاط ثابت دهان مثل ناحیه کام و لثه ها درگیر نمی شود. این زخم ها خودبخود و در عرض یک هفته تا ده روز بهبود می یابند و اثری از خود به جا نمی گذارند.

نوع بزرگ :

این نوع آفت بسیار شدید تر از نوع قبلی می باشد. ظاهر زخم ها شبیه نوع کوچک است ولی قطر آن  ها بیش از ده میلی متر می باشد. این  نوع آفت نیز برروی مخاط متحرک دهان به وجود می آید هرچند ناحیه ملتهب اطراف آن ممکن است به مخاط ثابت نیز گسترش پیداکند. این نوع زخم ها درد وناراحتی شدیدی دارند و پس از خوب شدن جای آن ها باقی می ماند.

نوع تب خالی :

در این نوع از آفت که شدید ترین نوع آفت ها می باشد زخم های کوچک یک تا سه میلیمتری به صورت خوشه ای در کنارهم به وجود می آیند.این نوع از زخم ها در عرض کمتر از یک ماه و بدون باقی گذاشتن اثر بهبود می یابند به طور معمول در این دسته از آفت ها درمان های کاهنده درد لازم می باشد.

علائم آفت دهان :

 ابتدا در دهان در ناحیه ای که قرار است زخم ایجاد شود سوزش حس می گردد. چند روز پس از آن یک نقطه یا برآمدگی قرمز رنگ دیده می شود که پس از آن به زخمی باز تبدیل می گردد. زخم به صورت ناحیه بیضی شکل سفید، زرد یا خاکستری دیده می شود که با هاله ای از ناحیه قرمز احاطه شده است. زخم به خودی خود بسیار دردناک است و برخی موافع با تورم و درد غدد لنفاوی در  زیر فک نیز منجر می شود که ممکن است با دندان درد اشتباه گرفته شود.

عوامل به وجود آورنده آفت :

 تاکنون علت مشخص ثابت شده ای برای آفت کشف نشده است ولی عوامل زیر در تحریک ایجاد آن دخیلند:

استرس ،خستگی ،بیماری ،صدمه ناشی از گازگرفتن ناگهانی،تغییرات هورمونی ،پریود خانم ها، کاهش وزن شدید،حساسیت های تغذیه ای ،ماده کف کننده موجود درخمیر دندان ها وکمبود ویتامین ب ۱۲، اسید فولیک و آهن.

برخی محققان علت آفت را واکنش غیر طبیعی سیستم ایمنی خود فرد دانسته اند.

بیشترین محرک ایجاد زخم های آفت آسیب به بافت های دهان  می باشد که ممکن است در حین مسواک زدن ، جویدن یا  درمان های دندانپزشکی ایجاد شود و یا براکت های ارتودنسی باعث آن شوند. عوامل شیمیائی یا حرارتی نیز ممکن است از عوامل تحریک کننده برای ایجاد زخم های آفتی باشند.در برخی افراد سدیم لوریل سولفات عامل کف کننده خمیر دندان ها باعث تحریک در ایجاد زخم های آفتی می شود و بهتر است این گونه افراد از انواع خمیر دندان فاقد این ماده استفاده کنند.

شکر های ساختگی که در نوشابه های رژیمی یا آدامس های بدون قند استفاده می شود نیز می تواند باعث ایجاد زخم های آفتی شود. اسیدهایی مثل ویتامین ث (اسکوربیک اسید) یا اسید سیتریک هم می توانند در ایجاد این زخم ها نقش داشته باشند.

عوامل دیگری مثل باکتری های فرصت طلب فلور طبیعی دهان و عدم تحمل گلوتن (بیماری کولیاک ) در ایجاد بیماری افت مؤثر دانسته شده اند. گلوتن در مواد غذائی نظیر گندم وجو وجود دارد و اگر این ارتباط وجود داشته باشد پرهیز از خوردن نان ، پاستا ،کیک ، بیسکوئیت و… در بیماران افتی به کاهش زخم ها دردهان آن ها کمک می نماید.

اگر چه علت واقعی آفت مشخص نیست ولی به نظر می رسد هنگامی که ملکولی ناشناخته توسط بدن به آن حمله میکند مقابله ای توسط بدن ایجاد می گردد که به زخم ها منجر می شود. مسئولیت جمع آوری اطلاعات ملکول های مختلف در سیستم ایمنی به عهده سلولهای تی می باشد و جالب این که سلول های تی در کسانی که آفت های عود کننده دارند کمتر می باشد.

آفت های عود کننده ممکن است به خاطر نقص در سیستم ایمنی نیز به وجود ایند.در عین حال برخی موارد شیمی درمانی باعث ایجاد آفت های عودکننده می شود. بیماری های مختلفی ممکن است در دهان زخم هایی شبیه آفت تولید کنند که در این موارد بیماری عامل باید درمان گردد.

کاهش درد وبهبود:

زخم های آفتی به طور معمول بین یک تا دو هفته بهبود می یابند. در مدت وجود زخم ها رعایت کامل بهداشت دهان و پرهیز از خوردن غذاهای تند ، اسیدی و نمکی لازم است زیرا این غذاها باعث تحریک زخم ها می گردند.

استفاده از دهان شویه های قوی به سبب تحریک زخم ها توصیه نمی شود. انواعی از ژل های مسکن برای کاهش درد در داروخانه  ها موجود است. بهتر است برای انتخاب مناسب ترین نوع درمان با دندانپزشک مشاوره شود.

در آفت های شدید ممکن است نیاز به تجویز آنتی بیوتیک سیستمیک و یا استروئیدها لازم باشد.

امروزه  استفاده از لیزر برای بهبود زخم های آفتی کمک بسیاری به کاهش درد و ناراحتی بیماران  کرده است. با کاربرد ان درد و سوزش به سرعت از بین رفته و زخم در عرض مدت کوتاهی بهبود می یابد.

درمان های خانگی نظیر مالیدن شربت منیزیوم (مورد استفاده  در درمان زخم های معده) برروی زخم به کاهش التهاب کمک می نماید.

باید دانست هر زخمی که بیش از دو هفته درد آن باقی بماند باید توسط دندانپزشک یا متخصص بیماری های دهان از نظر احتمال سرطان دهان ارزیابی شود.

یک نظر بنویسید